Lange tocht ...

... door dun leven

Het was een lange tocht. De teller kwam op 293 km (niet alle route aanpasssingen vanwege de wind gingen even goed). Soms is het fijn om te weten dat je in ieder geval nog kunt fietsen; daar twijfel ik gek genoeg geregeld aan. Het weer zat niet tegen. De wind was krachtig. Tussen Purmerend en Oosthuizen fiets ik achter een groep van vijf vrouwelijke wielrenners. Het gaat lekker vlot met 'wind op de kant.' Bijna of we twee waaiers van drie maakten. De luchten waren magnifiek. De zadelpijn net te harden. De gedachten minder geordend dan gehoopt.

Wat ik eerder al vergat op te schrijven is een flard tekst uit een opinie artikel in de Volkskrant op de dag dat ik terugkwam na mijn lange fietstocht in juni: “Het is onacceptabel dat Frankrijk, als groot euroland, uit de toptwintig van concurrerende landen is gevallen,” schrijft Adriaan Schout coördinator Europa bij Instituut Clingendael daar. De reden dat deze woorden zich vasthaakten in mijn hoofd is dat ze een mogelijke verklaring gaven voor mijn plezier op het Franse platteland vol rust. De Franse landbouw is grootschalige, maar nog geen agribusiness met bijbehorende trucks met opleggers die over alle kleine landwegen dreunen en trekkers die zwaar genoeg zijn om de prairie om te ploegen, zoals in Nederland. Slowfood, regionale producten, liefde voor het land, het past er allemaal bij. Misschien niet goed voor de Franse economie, en je ziet bewoonde huizen die niet veel veranderd zijn de afgelopen eeuwen, maar of de hectiek van de doordravende economie bij ons goed is voor alle mensen kan ook betwijfeld worden.

Deze week las ik een bundel van de linkse uitgeverij Verso over de Brexit en de slogan ‘Let’s Take Back Control.’ Het is een goed idee van de uitgeverij de veertien korte artikelen te verzamelen voor een gratis te downloaden epub. In een groot deel van de stukken wordt het oplaaiende – geworteld in zowel koloniale geschiedenis als het zwartepieten van de afgelopen decennia – racisme als gevolg van de uitslag beschreven. De cijfers van de uitslag worden uitgebreid geduid. Dat boeren die leven van EU subsidie toch massaal voor Brexit stemden wordt uitgelegd als een gevolg van het verdwijnen van trots dat je het in het huidige systeem niet meer zonder hulp kan en als er geen perspectief meer is dan maakt het toch niet uit wat je stemt. Opvallend is dat het gros van de schrijvers geen heil ziet in Brexit. Een van de schrijvers, een Fransman laat het in het midden, drie schrijvers spreken zich uit onverdeeld uit tegen de EU en zien Brexit als een goede ontwikkeling. Twee daarvan zijn Grieks. Logisch want voor Zuid-Europa is de EU een strop om de nek en zeker geen steun in de rug. De Open letter to the British Left by a Greek leftist (Stathis Kouvelakis) slaat deuken in het vertrouwen dat het ooit goed kan komen met de EU. Heel breed qua invalshoeken is de verzameling niet.

De visie op economie komt er bekaaid af en blijft veelal steken in algemeenheden, op een stuk na. Wat mij vooral opviel is dat de NAVO maar een keer wordt genoemd in de meer dan veertig pagina's. Het lijkt me een noodzakelijk onderwerp voor een zoektocht naar waar het Verenigd Koninkrijk in Europa geworteld blijft. De NAVO zal daarbij de centrale organisatie zijn en het lijkt ook op dat vlak eerder een verslechtering dan verbetering. Het steekt me te meer aangezien de New Left Review, waarvan de redactieleden Verso in 1970 oprichtten, dit voorjaar uitpakte met een redactioneel dat de Westerse hegemonie door het Westen zag afkalven door een Brexit. Tevens werd in dat stuk instabiliteit als mogelijkheid gezien in plaats van gevaar (bij afwezigheid van een linkse en progressieve beweging tegen rechts (extremisten)). Linkse strijd kan niet zonder gevoel voor avontuur, maar je kan het ook overdrijven. Je mag daar als uitgeverij best op terugkomen.

Ach ik reed de malheur van de afgelopen 10 dagen van me af en dacht over de lijn van mijn werk. Hoe van kennis een product te maken. Ja je moet mee. Hoe verder? Wat te doen (met weinig energie en een grote drive), twee stappen voorwaarts en een terug of andersom? Het leven is zo dun, schreef ik voor vertrek.

Leven is zo dun
als de weerschijn
op het natte strand
tussen eb en vloed
door golven overspoeld

Krachten zo gering
evenwicht verdwijnt
door rammelende put
vergeten medicijnen
boekhouding voor
belastingdienst
schermafleiding
blerrende kat
verkeerde bus
de afwas

Dat ik denk
het niet meer
te kunnen

Effectief drukte maken
verdroogt of verdwijnt
onder razende
onbeheerste golven
er is spiegeling
van wat was

De foto's kan je aanklikken voor een grotere versie ervan.

Goed

Herdenken

---

De afgelopen week heb ik verschillende keren gespraat over mijn kwalen. Soms is dat goed en soms moet het. Je wilt niet altijd met goed antwoorden, want wat betekent het dan nog als je weglaat waar je het liefst zo min mogelijk mee bezig bent, maar waar je steeds met je neus op wordt gedrukt door de pijn, energie verlies en omdat het je sloopt. Doorgaans ga je er je niet beter door voelen en vaak is het verstandiger het te laten. Het verhaal vertellen is zwaar en dan komt dat woordje mooi van pas. Maar niet altijd en misschien is het beter om in je arsenaal ook te hebben: Altijd moe, altijd pijn, maar laten we het ergens anders over hebben. Hoe gaat het met jou?

In de tussentijd rijd ik ook nog een rondje om het IJsselmeer (272 km) met pittige tegenwind en houdt daar alleen een schraal scrotum aan over. Ik zou bijna overstappen op zo'n flitsende zeemleren broek.

Deze week nam ik afscheid van een goede kameraad, waar ik veel van leerde. Karel Koster zag overigens zijn Kamerwerk niet als hoogtepunt in zijn carrière, maar zijn werk voor Eurobom, zoals hij in dit in memoriam zegt. Karel hield je onderkoeld bij de les en hopelijk doet hij dat ook al is hij er niet meer. In een van mijn laatste bezoeken aan hem zei hij: Je moet optimistisch blijven. Ik zal het proberen ondanks de hindernissen die er liggen.

Begrijpen

Vanaf de wiegeliederen die de moeders zingen
                    tot de berichten van de nieuwslezer
Overal in de wereld de leugen overwinnen
In ons hart, in boeken, op straat.
Wat een fantastisch geluk te begrijpen, liefste,
begrijpen wat er rondom ons heen gebeurt.

                  Nazim Hikmet

Het was dit gedicht dat voorin het boekje De Turkije connectie werd gezet. Tijdens de presentatie in de Frederik Hendrikschool te Amsterdam kwam Karel – een van de auteurs – er op terug. Het is geen geluk te begrijpen wat er gebeurt, zei hij. Het is een van die momenten die ik meedraag.

De foto's kan je aanklikken voor een grotere versie ervan.

Georganiseerd

Fietsen

---

De denkbeeldige horzel reist mee. Echt steken doet hij wel. Ik ken hem. Hij zit zoals altijd op mijn rug. Verder is de reis strak georganiseerd. Iedere tien km op mijn teller drink ik een paar slokken. Iedere 70 km rust ik en binnen elke 50 km maak ik een een foto van IJssel- of Markermeer.
Bovendien nog net op tijd thuis voor drie doelpunten. Ver was het wel. Maar goed. Volgend jaar weer.

Galamadammen

Langste dag

Twijfel voor vertrek. Weg zonder portemonnee. Gelukkig al snel een berichtje op de mobiel. Terug. Dan gaat het regenen. Het houdt niet meer op tot bij het aquaduct van Galamadammen. De wind waait uit het Zuidwesten en sloeg IJsselmeerwater tot op het pad. Nat, koud en grijs. De beloofde 30% zon heb ik niet gezien. De 1 tot 5mm regen heb ik meerdere malen gehad. Geen diepe gedachten; rekenen en trappen, een leeg hoofd. De boot nemen in Stavoren of de trein in Harlingen? Ik deed het niet. Mijn weifeling was onterecht. Kruipend over de Afsluitdijk, maar toch de voldoening dat het gelukt is.

In Gaasterland woonde een meisje dat zei: 'Wat heb jij een mooie armband.' Twaalf was ik. Ik reeg ze zelf van hele kleine kraaltjes. Bee was de mooiste van het kamp. Ze was de tweede die iets aardigs tegen me zei in mijn jonge leven. Van Joke kreeg ik knikkers en Sarina zorgde er zes jaar later voor dat ik me voor het eerst ook mens voelde. Ik moet altijd aan de opmerking van Bee denken als ik door Zuidwest-Friesland fiets. Regen, wind en kou zorgden ervoor dat ik er deze keer niet bij stil stond.

Ieder blok van 35 km heb ik een foto gemaakt. Je kan ze aanklikken voor een grotere versie.

Geen rondje in 2012

In 2009 begon ik met die rondjes om het IJsselmeer. Het kwam, omdat ik met de fiets achter een man van 80+ jaar had gehangen om harder te gaan dan ik zelf (nog geen 50 jaar) kon. De bedoeling was om nog enigszins op tijd te zijn om mijn kinderen uit school te halen. De man vond dat ik over kon nemen, maar daar had ik de asem niet voor. Hij vroeg toen: "Hoe oud denkt U dat ik ben?" Een vraag waarop je bijna geen eerlijk antwoord kan geven. Bij hem wel. Wie denkt nu dat een man met die leeftijd nog zo kan rijden. Hij vertelde me toen dat hij ieder jaar een rondje om het IJsselmeer reed. In Broek op Langendijk sloeg hij af en ging naar huis.

Ik trapte verder en nam me voor ook ieder jaar zo'n rondje te gaan rijden. Of dat gelukt is kan ik niet meer vinden. Uit 2009 is er een verslagje. Uit 2013 tot 2021 ook. Er is sinds 2019 sprake van een bus over de Afsluitdijk. Uit 2012 heb ik geen foto's en mijn dagbloek heeft het er ook niet over. Wel reed ik naar Stavoren en ging met de Bep Glasius weer naar Enkhuizen. Het stormde die dag (als ik alles terug lees onweert of stormt het vaak rond die tijd.

Op tijd voor de kinderen zou ik in 2009 niet meer zijn. Een vriendinnetje van de jongste belde ik op om te zeggen dat ik er aan kwam.

Rondje IJsselmeer

Op 30 juni fietste ik langs de Oostvaarderplassen. Voor het eerst dit jaar zag ik lepelaars foerageren. “Laat ik dit niet vergeten,” dacht ik, "dan kan ik het verwerken in mijn blog over de fietsdag van vandaag.” Ik knipte een foto met mijn mobiel ter herinnering.

Later, toen ik in mijn hoofd al een stukje geschreven had, vroeg ik me pas af waarom zou ik van deze tocht een verhaaltje maken. In Gaasterland werden mijn gedachten te persoonlijke om hier te delen. Maar ook die werkte ik in mijn hoofd om tot tekst. "Nee," hoorde ik me toen denken.

Daarna bedacht ik me dat ik niet alles kwijt wil en het niet interessant is voor anderen vluchtige gedachten en observaties te lezen. Ook niet om te weten dat:
• je prettig tussen twee 17e eeuwse schepen door kan fietsen bij Lelystad.
• Dat je na de Flevocentrale in de verte vaag het eiland Urk kan zien oprijzen uit het omringende land, waardoor het nog steeds een eiland lijkt.
• Dat ik in Urk kabeljouw at met uitzicht op de spreuk: Zoekt de Heere en leef!
• Of dat Lemmer zo fantastisch ligt in een hoekje van het IJsselmeer; tussen Friesland en Noordoostpolder. Met scheepswerf Bijlsma in het uiterste puntje. Bovendien een mooi strand heeft.
• Dat licht en gras zo mooi samen kunnen spelen.
• Dat je de stuwwallen van Friesland kan zien vanaf het fietspad (waaraan nu al maanden wordt gewerkt) tussen Lemmer en Urk.
• Dat in Friesland zelf zwerfkeien, ranke elegante kerkjes, mooie boerderijen en meren vol zeilschepen strijden om de aandacht.

De tekst was leuk, toeristisch verantwoord, maar komt hij niet op het blog. Er zat geen diepgang meer in nadat ik alle persoonlijke zaken eruit gefilterd had.

Toch had het virtuele schrijven wel zin. Je ziet meer dan je kan bekijken tijdens zo’n lange fietstocht. Door in mijn hoofd te schrijven lette ik beter op, was het niet alleen stompen op de trappers van de vroege ochtend tot de late avond. Kennelijk is door het vele bloggen dit de vorm die ik geef aan het organiseren van mijn gedachten. Maar dat je meer ziet dan waar je nauwkeurig aandacht aan kan geven is een alledaags euvel, waar elk leven mee kampt en daarom een trivialiteit.

2 juli 2009